Triplex Καρδιάς σε Παιδιά (Υπερηχογράφημα)

Το triplex καρδιάς (υπερηχοκαρδιογράφημα, echo) είναι υπερηχογράφημα της καρδιάς που συνδυάζει τρεις τεχνικές — γι’ αυτό «triplex»: τη δισδιάστατη απεικόνιση (βλέπουμε την καρδιά να κινείται), το έγχρωμο Doppler (βλέπουμε τη ροή του αίματος με χρώμα — κόκκινο προς τον ανιχνευτή, μπλε μακριά από αυτόν) και το φασματικό Doppler (μετράμε ταχύτητες και πιέσεις).

Είναι η μόνη εξέταση που δείχνει ταυτόχρονα την ανατομία και τη λειτουργία της καρδιάς χωρίς ακτινοβολία, χωρίς σκιαγραφικό και χωρίς νάρκωση. Στην παιδοκαρδιολογία είναι το βασικό διαγνωστικό εργαλείο: σχεδόν κάθε συγγενής καρδιοπάθεια διαγιγνώσκεται με triplex, και σχεδόν κάθε φύσημα χαρακτηρίζεται οριστικά με triplex.

Θα το ακούσετε ως triplex, τρίπλεξ, υπερηχογράφημα καρδιάς, υπερηχοκαρδιογράφημα ή echo — είναι η ίδια εξέταση. Το ΗΚΓ είναι διαφορετικό: δείχνει τον ηλεκτρικό ρυθμό, όχι τη δομή.

• Ο παιδίατρος άκουσε φύσημα — η συχνότερη ένδειξη, ιδίως σε βρέφη, ή όταν το φύσημα δεν έχει τα χαρακτηριστικά του αθώου
• Υποψία ή γνωστή συγγενής καρδιοπάθεια — για διάγνωση, παρακολούθηση ή μετά από χειρουργείο
• Παθολογικό ή αμφίβολο ηλεκτροκαρδιογράφημα (ενδείξεις υπερτροφίας, διάτασης)
• Συμπτώματα: κυάνωση, δύσπνοια ή εφίδρωση στο τάισμα, κακή αύξηση βάρους, εύκολη κόπωση, πόνος στο στήθος ή λιποθυμία στην άσκηση
• Οικογενειακό ιστορικό μυοκαρδιοπάθειας, συγγενούς καρδιοπάθειας ή αιφνίδιου θανάτου σε νεαρή ηλικία
• Γενετικά σύνδρομα με καρδιακή συμμετοχή: σύνδρομο Down, Turner, Marfan, Noonan, Williams
• Νόσος Kawasaki (έλεγχος στεφανιαίων), μυοκαρδίτιδα, ρευματικός πυρετός, χημειοθεραπεία
• Παιδική υπέρταση — για τον έλεγχο της αριστερής κοιλίας
• Στον προαθλητικό έλεγχο αθλητών αγωνιστικού επιπέδου, ή όταν υπάρχει εύρημα στο ΗΚΓ
• Πρόωρα νεογνά, νεογνά διαβητικής μητέρας, παθολογικό εμβρυϊκό υπερηχοκαρδιογράφημα

• Δομή: μέγεθος και πάχος των τεσσάρων κοιλοτήτων, ακεραιότητα των διαφραγμάτων (μεσοκολπική – μεσοκοιλιακή επικοινωνία, ανοιχτό ωοειδές τρήμα), βοτάλειος πόρος
• Βαλβίδες: αν ανοίγουν και κλείνουν σωστά — στένωση, ανεπάρκεια, δίπτυχη αορτική βαλβίδα, πρόπτωση μιτροειδούς
• Μεγάλα αγγεία: αορτή (διάμετρος, στένωση ισθμού), πνευμονική αρτηρία, έκφυση στεφανιαίων
• Λειτουργικότητα: πόσο καλά συσπάται η καρδιά (κλάσμα εξώθησης) — κρίσιμο σε μυοκαρδίτιδα, μυοκαρδιοπάθειες, χημειοθεραπεία
• Πιέσεις και ροές: εκτίμηση πνευμονικής πίεσης, κλίσεις πίεσης σε στενώσεις, ποσοτικοποίηση shunt
• Περικάρδιο: υγρό, περικαρδίτιδα

Στην πράξη, οι δύο πιο συχνές απαντήσεις που δίνει το triplex σε γονείς είναι: «το φύσημα είναι αθώο, η καρδιά είναι απολύτως φυσιολογική» — και «υπάρχει μια μικρή επικοινωνία που θα κλείσει μόνη της, την παρακολουθούμε». Και οι δύο είναι απαντήσεις που δεν μπορεί να δώσει καμία άλλη εξέταση.

1. Το παιδί ξαπλώνει στο αριστερό πλευρό ή ανάσκελα στο εξεταστικό κρεβάτι, με το στήθος ακάλυπτο. Ο γονιός είναι δίπλα.
2. Στο στήθος απλώνεται λίγο ζεστό gel και ο ανιχνευτής (ηχοβολέας) κινείται σε 4-5 σημεία: κάτω από το στέρνο, ανάμεσα στα πλευρά αριστερά, στον λαιμό και στην άνω κοιλία.
3. Στην οθόνη φαίνεται η καρδιά σε κίνηση. Η παιδοκαρδιολόγος καταγράφει εικόνες και μετρήσεις από κάθε θέση.
4. Το gel σκουπίζεται, το παιδί ντύνεται, και τα ευρήματα εξηγούνται στους γονείς αμέσως — στην οθόνη, όχι σε ιατρική γλώσσα.

Διάρκεια 15-30 λεπτά, ανάλογα με την ηλικία και το ερώτημα. Δεν υπάρχει ακτινοβολία, ένεση, σκιαγραφικό ή νάρκωση.

Το υπερηχογράφημα χρειάζεται ένα παιδί σχετικά ακίνητο για 15-20 λεπτά — και αυτό στα 8 μηνών ή στα 2 ετών δεν έρχεται με οδηγίες. Έρχεται με τεχνική:

• Βρέφη: η εξέταση γίνεται ενώ το μωρό θηλάζει ή πίνει το μπιμπερό, ή ενώ κοιμάται. Προγραμματίζουμε το ραντεβού κοντά στην ώρα του ταΐσματος και ζητάμε από τους γονείς να μην το ταΐσουν αμέσως πριν — ώστε να φάει στο ιατρείο, στην αγκαλιά, πάνω στο κρεβάτι.
• Νήπια (1-4 ετών): ο γονιός ξαπλώνει μαζί με το παιδί, ένα βίντεο στο κινητό κάνει τα περισσότερα. Το gel είναι ζεστό, ο ανιχνευτής δεν πονάει, και η γιατρός δουλεύει με τον ρυθμό του παιδιού — όχι το παιδί με τον ρυθμό της εξέτασης.
• Μεγαλύτερα παιδιά: βλέπουν την καρδιά τους στην οθόνη. Συνήθως τους αρέσει.
• Καμία νάρκωση, καμία καταστολή. Στην πράξη, με σωστό χρόνο και υπομονή, το triplex ολοκληρώνεται σχεδόν πάντα σε μία επίσκεψη. Στις ελάχιστες περιπτώσεις που ένα νήπιο δεν συνεργάζεται, επαναλαμβάνεται άλλη μέρα — δεν πιέζουμε.

• Διάρκεια: 15-30 λεπτά για την εξέταση· η επίσκεψη με ιστορικό, κλινική εξέταση, ΗΚΓ και συζήτηση, περίπου 45-60 λεπτά.
• Προετοιμασία: καμία. Χωρίς νηστεία (το αντίθετο για τα βρέφη — βλ. παραπάνω). Ρούχα που ανοίγουν εύκολα στο στήθος. Για τα νήπια, ένα αγαπημένο παιχνίδι ή το tablet βοηθά.
• Τι να φέρετε: ΑΜΚΑ, παραπεμπτικό, προηγούμενα triplex ή ΗΚΓ (η σύγκριση με παλιότερη εξέταση είναι συχνά το πιο χρήσιμο στοιχείο), βιβλιάριο υγείας για τα βρέφη.
• Κόστος: το triplex καρδιάς πραγματοποιείται στο ιατρείο και καλύπτεται από τις περισσότερες ιδιωτικές ασφάλειες. Για το κόστος και την κάλυψη ενημερωθείτε τηλεφωνικά στο 210 748 0690.
• Αποτέλεσμα: άμεσα. Τα ευρήματα εξηγούνται στην οθόνη στο τέλος της εξέτασης και το γραπτό πόρισμα δίνεται την ίδια μέρα.

Άκουσε ο παιδίατρος φύσημα; Κλείστε ραντεβού για triplex καρδιάς στην Αθήνα: 210 748 0690 — ή μέσω της φόρμας επικοινωνίας.

• Το παιδικό triplex είναι άλλη εξέταση από το ενήλικο. Η καρδιά του βρέφους έχει το μέγεθος καρυδιού, χτυπά 140 φορές το λεπτό, και οι διαγνώσεις που ψάχνουμε (συγγενείς καρδιοπάθειες) δεν υπάρχουν στην καρδιολογία ενηλίκων. Χρειάζεται εξοπλισμό με παιδιατρικούς ηχοβολείς και — κυρίως — χέρι που έχει δει χιλιάδες παιδικές καρδιές. Ένα triplex σε βρέφος από καρδιολόγο ενηλίκων συχνά «δεν βλέπει» ή «βλέπει λάθος».
• Νεογνική και παιδική εμπειρία 20 ετών. Εξειδίκευση στην παιδοκαρδιολογία και τη νεογνική εκτίμηση (ΜΕΝΝ), Διευθύντρια Παιδοκαρδιολογικού Τμήματος Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών, συνεργάτης Νοσοκομείου Μητέρα, ιδιωτικό ιατρείο από το 2006.
• Στο ιατρείο, στους Αμπελόκηπους, με άμεση απάντηση. Μιχαλακοπούλου 104 & Ξενίας (Πλ. Μαβίλη, μετρό Μέγαρο Μουσικής). Κλινική εξέταση, ΗΚΓ και triplex στην ίδια επίσκεψη — και η εξήγηση από την ίδια γιατρό που έκανε την εξέταση, όχι από πόρισμα τρίτου.

Διαβάστε περισσότερα για τη γιατρό στο βιογραφικό της.