Τεστ Κοπώσεως (Δοκιμασία Κόπωσης) σε Παιδιά & Εφήβους

Κατά τη δοκιμασία κόπωσης το παιδί περπατά ή τρέχει σε κυλιόμενο διάδρομο (ή ποδηλατεί σε εργομετρικό ποδήλατο) με προοδευτικά αυξανόμενη ένταση, ενώ καταγράφονται συνεχώς το ηλεκτροκαρδιογράφημα, η αρτηριακή πίεση, ο κορεσμός οξυγόνου και τα συμπτώματα. Βλέπουμε πώς ανταποκρίνεται η καρδιά στην προσπάθεια, πόσο γρήγορα ανακάμπτει, και — κυρίως — αν εμφανίζονται αρρυθμίες, αλλαγές στο ΗΚΓ ή συμπτώματα σε συγκεκριμένο επίπεδο κόπωσης.

Στους ενήλικες η δοκιμασία κόπωσης ελέγχει κυρίως τη στεφανιαία νόσο. Στα παιδιά το ερώτημα είναι διαφορετικό: είναι ασφαλής η άσκηση για αυτό το παιδί; Αναδεικνύει αρρυθμίες που προκαλούνται από την προσπάθεια, εξηγεί συμπτώματα που εμφανίζονται μόνο στο γήπεδο, και παρακολουθεί παιδιά με γνωστή καρδιοπάθεια που θέλουν — και συχνά μπορούν — να αθληθούν.

• Λιποθυμία ή ζάλη κατά τη διάρκεια της άσκησης — η πιο σημαντική ένδειξη, γιατί η λιποθυμία στην προσπάθεια είναι «κόκκινη σημαία»
• Πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή ταχυπαλμίες που εμφανίζονται μόνο στην άσκηση
• Κόπωση δυσανάλογη με τους συναθλητές, ή πτώση απόδοσης χωρίς εξήγηση
• Αρρυθμίες ή έκτακτες συστολές στο ΗΚΓ ή στο Holter — για να δούμε αν αυξάνονται ή εξαφανίζονται με την προσπάθεια (το δεύτερο είναι καθησυχαστικό)
• Σύνδρομο μακρού QT, WPW ή άλλη κληρονομική αρρυθμία — για εκτίμηση κινδύνου στην άσκηση
• Παρακολούθηση παιδιών με συγγενή καρδιοπάθεια (χειρουργημένη ή μη), μυοκαρδίτιδα, μυοκαρδιοπάθεια ή νόσο Kawasaki με συμμετοχή στεφανιαίων
• Παιδική υπέρταση — για την απάντηση της πίεσης στην προσπάθεια
• Αθλητές αγωνιστικού επιπέδου, στο πλαίσιο διευρυμένου προαθλητικού ελέγχου

• Ρυθμό και αρρυθμίες υπό προσπάθεια: αν εμφανίζονται έκτακτες συστολές, υπερκοιλιακή ή κοιλιακή ταχυκαρδία, ή αν οι αρρυθμίες της ηρεμίας «καταστέλλονται» με την άσκηση (καλοήθες σημάδι)
• Χρονότροπη απάντηση: πόσο ανεβαίνουν οι παλμοί σε σχέση με το αναμενόμενο για την ηλικία — και πόσο γρήγορα πέφτουν στην ανάκαμψη
• Αρτηριακή πίεση: φυσιολογική άνοδος, υπερβολική άνοδος (υπέρταση) ή, το πιο ανησυχητικό, πτώση με την προσπάθεια
• Αλλαγές στο ΗΚΓ: διάστημα QT, τμήμα ST, προδιέγερση WPW που εξαφανίζεται (καθησυχαστικό) ή επιμένει σε υψηλούς παλμούς
• Συμπτώματα: αν ο πόνος, η ζάλη ή η δύσπνοια που περιγράφει το παιδί αναπαράγονται — και με τι ρυθμό συνδέονται
• Λειτουργική ικανότητα: πόσα λεπτά και ποιο στάδιο ολοκληρώνει, ως δείκτης φυσικής κατάστασης και ως βάση σύγκρισης για επόμενους ελέγχους

1. Προετοιμασία (10 λεπτά): τοποθετούνται 10 αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια στο στήθος και περιχειρίδα πίεσης στο μπράτσο. Καταγράφεται ΗΚΓ και πίεση ηρεμίας. Εξηγούμε στο παιδί ότι μπορεί να σταματήσει όποτε θέλει.
2. Άσκηση σε στάδια (8-15 λεπτά): ο διάδρομος ξεκινά από αργό περπάτημα και κάθε 3 λεπτά ανεβαίνει σε ταχύτητα και κλίση (πρωτόκολλο Bruce — το πιο διαδεδομένο, ή τροποποιημένο Bruce για μικρότερα παιδιά). Στάδιο 1: περπάτημα · Στάδιο 2: γρήγορο περπάτημα με κλίση · Στάδιο 3: ελαφρύ τρέξιμο · Στάδιο 4+: τρέξιμο σε κλίση. Σε κάθε στάδιο μετράμε ΗΚΓ, πίεση και ρωτάμε πώς νιώθει.
3. Τερματισμός: όταν το παιδί φτάσει τον στοχευόμενο ρυθμό για την ηλικία του (περίπου 85% του μέγιστου), όταν κουραστεί, ή νωρίτερα αν εμφανιστεί εύρημα. Η γιατρός είναι δίπλα σε όλη τη διάρκεια.
4. Ανάκαμψη (5-6 λεπτά): αργό περπάτημα και μετά ξάπλωμα, με συνεχή καταγραφή. Η φάση ανάκαμψης δίνει από τις πιο χρήσιμες πληροφορίες.
5. Ανάλυση και συζήτηση: τα ευρήματα εξηγούνται στους γονείς αμέσως μετά.

• Ηλικία: συνήθως από τα 6-7 έτη, όταν το παιδί μπορεί να ακολουθήσει οδηγίες, να περπατήσει σταθερά στον διάδρομο και να πει πώς νιώθει. Σε μικρότερα παιδιά χρησιμοποιούμε άλλες μεθόδους (Holter κατά το παιχνίδι, triplex).
• Τι φοράει: αθλητικά παπούτσια με σταθερή σόλα, κοντό παντελόνι ή φόρμα, μπλουζάκι που ανοίγει εύκολα (τα ηλεκτρόδια μπαίνουν στο γυμνό στήθος).
• Ο γονιός είναι μέσα σε όλη τη διάρκεια — για μικρά παιδιά συχνά περπατά δίπλα στον διάδρομο.
• Το παιδί ελέγχει την εξέταση: του εξηγούμε ότι μπορεί να πει «σταμάτα» όποτε θέλει. Δεν πιέζουμε ποτέ πέρα από αυτό που θέλει το ίδιο.
• Ασφάλεια: συνεχής παρακολούθηση ΗΚΓ και πίεσης, ιατρική παρουσία σε κάθε λεπτό, εξοπλισμός επείγουσας ανάγκης διαθέσιμος. Οι επιπλοκές σε παιδιά είναι εξαιρετικά σπάνιες — η εξέταση θεωρείται ασφαλής ακόμη και σε παιδιά με γνωστή καρδιοπάθεια, όταν γίνεται με ενδείξεις.

• Διάρκεια: 30-45 λεπτά συνολικά (προετοιμασία, άσκηση, ανάκαμψη, συζήτηση). Η ίδια η άσκηση διαρκεί 8-15 λεπτά.
• Προετοιμασία: ελαφρύ γεύμα 2 ώρες πριν (όχι νηστεία, όχι βαρύ φαγητό). Αθλητικά ρούχα και παπούτσια. Χωρίς καφεΐνη ή ενεργειακά ποτά την ίδια μέρα. Τα φάρμακα συνεχίζονται κανονικά, εκτός αν η γιατρός δώσει άλλη οδηγία (π.χ. β-αναστολείς).
• Τι να φέρετε: ΑΜΚΑ, παραπεμπτικό, προηγούμενα ΗΚΓ / triplex / Holter, λίστα φαρμάκων, νερό και μια πετσέτα.
• Κόστος: η δοκιμασία κόπωσης πραγματοποιείται στο ιατρείο και καλύπτεται από τις περισσότερες ιδιωτικές ασφάλειες. Για το κόστος και την κάλυψη ενημερωθείτε τηλεφωνικά στο 210 748 0690.
• Αποτέλεσμα: την ίδια μέρα. Τα ευρήματα εξηγούνται αμέσως μετά την ανάκαμψη και το γραπτό πόρισμα δίνεται στην ίδια επίσκεψη.

Το παιδί σας έχει συμπτώματα στην άσκηση; Κλείστε ραντεβού για δοκιμασία κόπωσης στην Αθήνα: 210 748 0690 — ή μέσω της φόρμας επικοινωνίας.

• Παιδιατρικά πρωτόκολλα και παιδιατρική ανάγνωση. Οι στοχευόμενοι παλμοί, τα φυσιολογικά όρια πίεσης και οι αλλαγές του ΗΚΓ στην προσπάθεια είναι διαφορετικά στα παιδιά — και το ερώτημα είναι διαφορετικό (ασφάλεια άσκησης, όχι στεφανιαία νόσος). Η εμπειρία 20 ετών σε παιδιά και εφήβους καθορίζει τόσο πώς εκτελείται η εξέταση όσο και τι σημαίνει το αποτέλεσμα.
• Ολοκληρωμένη εικόνα, στο ίδιο ιατρείο. Η δοκιμασία κόπωσης σχεδόν πάντα συνδυάζεται με ΗΚΓ ηρεμίας, triplex ή Holter — και όλα γίνονται στη Μιχαλακοπούλου 104 & Ξενίας (Αμπελόκηποι, Πλ. Μαβίλη, μετρό Μέγαρο Μουσικής), από την ίδια γιατρό που θα δώσει και την απάντηση.
• Διευθύντρια Παιδοκαρδιολογικού Τμήματος Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών, συνεργάτης Νοσοκομείου Μητέρα, ιδιωτικό ιατρείο από το 2006 — με ιδιαίτερη εμπειρία στην αξιολόγηση νεαρών αθλητών.

Διαβάστε περισσότερα για τη γιατρό στο βιογραφικό της.