Εμβρυϊκό Υπερηχοκαρδιογράφημα

Το υπερηχογράφημα β’ επιπέδου (ανατομικό, 20-24 εβδ.) που κάνει ο μαιευτήρας-γυναικολόγος ελέγχει ολόκληρο το έμβρυο — και περιλαμβάνει μια βασική ματιά στην καρδιά: τις τέσσερις κοιλότητες και τις εκφύσεις των μεγάλων αγγείων. Ανιχνεύει τις σοβαρότερες συγγενείς καρδιοπάθειες, αλλά όχι όλες.

Το εμβρυϊκό υπερηχοκαρδιογράφημα (fetal echo) είναι μια εξέταση αφιερωμένη μόνο στην καρδιά: 30-45 λεπτά, από παιδοκαρδιολόγο, με λεπτομερή απεικόνιση κάθε βαλβίδας, διαφράγματος και αγγείου, έγχρωμο Doppler για τη ροή του αίματος, και εκτίμηση του καρδιακού ρυθμού. Είναι το αντίστοιχο του triplex καρδιάς — για μια καρδιά μεγέθους ελιάς, που χτυπά 140 φορές το λεπτό, μέσα στη μήτρα.

Ανιχνεύει περίπου το 80-90% των σημαντικών συγγενών καρδιοπαθειών, όταν γίνεται από εξειδικευμένο εξεταστή στη σωστή εβδομάδα.

Η ιδανική περίοδος είναι η 18η-24η εβδομάδα — η καρδιά είναι αρκετά μεγάλη για να απεικονιστεί λεπτομερώς και υπάρχει χρόνος για σχεδιασμό. Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να γίνει νωρίτερα (από 13η-14η εβδ. διακολπικά) ή να επαναληφθεί στο τρίτο τρίμηνο.

Δεν χρειάζεται σε κάθε εγκυμοσύνη. Ο γυναικολόγος το ζητά όταν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα συγγενούς καρδιοπάθειας:

• Εύρημα στο β’ επιπέδου — ασάφεια στην εικόνα της καρδιάς, ύποπτο εύρημα ή αδυναμία πλήρους απεικόνισης
• Οικογενειακό ιστορικό: συγγενής καρδιοπάθεια στη μητέρα, στον πατέρα ή σε προηγούμενο παιδί (ο κίνδυνος υπερδιπλασιάζεται)
• Παθήσεις της μητέρας: προϋπάρχων ή κυήσεως διαβήτης, φαινυλκετονουρία, λύκος ή αντι-Ro/La αντισώματα, παχυσαρκία
• Φάρμακα στην εγκυμοσύνη: λίθιο, αντιεπιληπτικά, ισοτρετινοΐνη, ορισμένα αντικαταθλιπτικά και ΜΣΑΦ
• Λοιμώξεις: ερυθρά, CMV, παρβοϊός, τοξοπλάσμωση
• Εξωσωματική γονιμοποίηση (ελαφρά αυξημένος κίνδυνος)
• Χρωμοσωμικές ή γενετικές ανωμαλίες του εμβρύου, αυξημένη αυχενική διαφάνεια, άλλες εξωκαρδιακές ανωμαλίες
• Δίδυμη μονοχοριακή κύηση
• Διαταραχή του εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού — πολύ γρήγορος, πολύ αργός ή ακανόνιστος ρυθμός στο υπερηχογράφημα του γυναικολόγου

• Θέση και μέγεθος της καρδιάς στον θώρακα
• Τις τέσσερις κοιλότητες — συμμετρία, μέγεθος, λειτουργία
• Τα διαφράγματα — μεσοκολπικό και μεσοκοιλιακό (ελλείμματα)
• Τις τέσσερις βαλβίδες — μορφολογία και ροή (στενώσεις, ανεπάρκειες, ατρησίες)
• Τα μεγάλα αγγεία — αορτή, πνευμονική, αορτικό τόξο, βοτάλειο πόρο — και τη σωστή σύνδεσή τους με τις κοιλίες (μετάθεση μεγάλων αγγείων, τετραλογία Fallot)
• Τις φλεβικές συνδέσεις — πνευμονικές και συστηματικές φλέβες
• Τον καρδιακό ρυθμό — ταχυκαρδίες, βραδυκαρδίες, έκτακτες συστολές, κολποκοιλιακός αποκλεισμός
• Τη λειτουργικότητα του μυοκαρδίου και την παρουσία περικαρδιακού υγρού

Όπως ένα συνηθισμένο υπερηχογράφημα εγκυμοσύνης: η μητέρα ξαπλώνει, απλώνεται gel στην κοιλιά και ο ηχοβολέας κινείται για να «βρει» την καρδιά του εμβρύου σε διάφορες τομές. Η εξέταση διαρκεί 30-45 λεπτά — περισσότερο αν το έμβρυο έχει «δύσκολη» θέση, οπότε μπορεί να χρειαστεί ένα μικρό διάλειμμα ή περπάτημα.

Δεν χρειάζεται νηστεία ή προετοιμασία. Ο σύντροφος ή συνοδός μπορεί να είναι παρών. Δεν υπάρχει ακτινοβολία, ένεση ή οποιοσδήποτε κίνδυνος για το έμβρυο — οι υπέρηχοι χρησιμοποιούνται στην εγκυμοσύνη με ασφάλεια εδώ και δεκαετίες.

Τα ευρήματα εξηγούνται στους γονείς στο τέλος της εξέτασης, στην οθόνη.

Στη μεγάλη πλειονότητα των εξετάσεων η καρδιά του εμβρύου είναι φυσιολογική και η οικογένεια φεύγει καθησυχασμένη. Όταν εντοπίζεται εύρημα, η αξία της προγεννητικής διάγνωσης είναι ακριβώς ότι υπάρχει χρόνος:

• Πλήρης ενημέρωση των γονέων: τι είναι η συγκεκριμένη καρδιοπάθεια, πόσο σοβαρή είναι, τι σημαίνει για τη ζωή του παιδιού, ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές σήμερα — οι περισσότερες συγγενείς καρδιοπάθειες αντιμετωπίζονται με εξαιρετικά αποτελέσματα
• Επανέλεγχοι στην εγκυμοσύνη για την παρακολούθηση της εξέλιξης
• Συνεργασία με τον μαιευτήρα και, όπου χρειάζεται, με γενετιστή
• Σχεδιασμός του τοκετού σε μαιευτήριο με νεογνολογική και παιδοκαρδιολογική κάλυψη — και, για τις σοβαρότερες περιπτώσεις, με άμεση πρόσβαση σε παιδοκαρδιοχειρουργική μονάδα. Αυτό μόνο του βελτιώνει δραματικά την έκβαση.
• Παρακολούθηση μετά τη γέννηση από την ίδια παιδοκαρδιολόγο που γνωρίζει ήδη το παιδί — από το νεογνικό triplex μέχρι την παιδική ηλικία

Η εμπειρία της γιατρού στη νεογνική παιδοκαρδιολογία (Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, Διευθύντρια Παιδοκαρδιολογικού Τμήματος Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών) σημαίνει ότι η διάγνωση πριν τη γέννηση συνεχίζεται φυσικά στη φροντίδα μετά από αυτήν.

• Πότε: ιδανικά 18η-24η εβδομάδα. Κλείστε το ραντεβού μόλις ο γυναικολόγος το ζητήσει, ώστε να πέσει στο σωστό παράθυρο.
• Διάρκεια: 30-45 λεπτά.
• Προετοιμασία: καμία. Δεν χρειάζεται νηστεία ούτε γεμάτη κύστη.
• Τι να φέρετε: το παραπεμπτικό και το πόρισμα του β’ επιπέδου (ή άλλων υπερηχογραφημάτων), το ιστορικό της εγκυμοσύνης, λίστα φαρμάκων, και το οικογενειακό καρδιολογικό ιστορικό αν υπάρχει.
• Κόστος: η εξέταση πραγματοποιείται στο ιατρείο και καλύπτεται από τις περισσότερες ιδιωτικές ασφάλειες. Για το κόστος και την κάλυψη ενημερωθείτε τηλεφωνικά στο 210 748 0690.
• Αποτέλεσμα: την ίδια μέρα — εξήγηση στην οθόνη και γραπτό πόρισμα για τον γυναικολόγο σας.

Ζήτησε ο γυναικολόγος καρδιολογικό έλεγχο του εμβρύου; Κλείστε ραντεβού για εμβρυϊκό υπερηχοκαρδιογράφημα στην Αθήνα: 210 748 0690 — ή μέσω της φόρμας επικοινωνίας.

• Παιδοκαρδιολόγος με νεογνική εξειδίκευση. Το εμβρυϊκό υπερηχοκαρδιογράφημα απαιτεί γνώση της καρδιάς όπως θα είναι μετά τη γέννηση — ποιο εύρημα θα χρειαστεί άμεση αντιμετώπιση, ποιο θα κλείσει μόνο του, ποιο χρειάζεται τοκετό σε συγκεκριμένο μαιευτήριο. Η εμπειρία σε ΜΕΝΝ και στη νεογνική εκτίμηση συγγενών καρδιοπαθειών είναι ακριβώς αυτή η γνώση.
• Συνέχεια φροντίδας. Η ίδια γιατρός που εξετάζει την καρδιά του εμβρύου θα κάνει το νεογνικό triplex και θα παρακολουθεί το παιδί στη συνέχεια — στο Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών, στο Μητέρα ή στο ιατρείο.
• Στο ιατρείο, στους Αμπελόκηπους. Μιχαλακοπούλου 104 & Ξενίας (Πλ. Μαβίλη, μετρό Μέγαρο Μουσικής), ιδιωτικό ιατρείο από το 2006, με χρόνο για εξήγηση — όχι μόνο πόρισμα.

Διαβάστε περισσότερα για τη γιατρό στο βιογραφικό της.